Даудын түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС қайтару
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) «M» компаниясының Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (бұдан әрі-Мемлекеттік кірістер органы) есепке жатқызылатын ҚҚС бюджетке төлеуге жатпайтын қайтаруға расталмаған есептелген салық сомасынан асып кеткен сомасы туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға апелляциялық шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, Мемлекеттік кіріс органы қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы (ҚҚС) сомаларының дұрыстығын 2021ж.01.07. бастап 2024ж.30.06. дейінгі кезең үшін ҚҚС есептеудің дұрыстығын және уақтылы төленгенін растау мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша есепке жатқызылатын ҚҚС-тың бюджетке төленуге жатпайтын, қайтаруға расталмаған есептелген салық сомасынан 3 551,5 мың теңге мөлшерінде асып кету сомасы тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарылды
«M» компаниясы Мемлекеттік кірістер органының (МҚО) қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда 3 551,5 мың теңге сомасында қайтаруға ҚҚС асып кеткенін растамау бойынша тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
2017 жылғы 25.12. Қазақстан Республикасы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексінің (Салық кодексі) 3-бабы 431-тармағының 1) тармақшасын бұзу ҚҚС асып кеткен сомасын қайтаруға растамауға негіз болып табылады, оның нәтижелері бойынша ҚҚС шағын бизнес субъектілері үшін арнаулы салық режимін қолдануға байланысты қайтаруға жатпайтыны анықталды.
МКО-ның бұл қорытындысымен «М» компаниясы 29.05.2023ж. нәтижесінде жалпы белгіленген салық салу режиміне көшті. 15.08.2023ж. және 26.10.2023ж. «М» компаниясы ҚҚС асып кетуін қайтаруды Мемлекеттік кірістер органынан (МКО) сұрау салу жіберді, бұл бойынша талап етуге құқылы екендігі туралы жауап алынған.
Сондай-ақ «M» компаниясы Салық кодексінің 431-бабының 3-тармағында салық төлеушінің жалпы белгіленген салық салу режимінде бола тұра, арнайы салық режимі кезеңінде жинақталған ҚҚС-ты қайтаруға құқығы жоқ екені белгіленбегенін атап көрсетеді.
«М» компаниясының дәлелдерін тексеріп, МКО ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 369-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес Салық кодексінің 373-бабына сәйкес бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу кезінде ҚҚС төлеуші жасайтын айналым салық салынатын айналым болып табылады.
Салық кодексінің 373-бабы 1-тармағына сәйкес егер осы баптың 2-тармағында өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасы өткізу орны болып танылатын бейрезидент өтеулі негізде орындаған жұмыстарды, көрсеткен қызметтерді қосылған құн салығын төлеуші сатып алған кезде олар осы Кодекске сәйкес қосылған құн салығы салуға жататын, қосылған құн салығын осындай төлеушінің бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша айналымы болып табылады.
Салық кодексінің 429-бабы 4-тармағына сәйкес нөлдік мөлшерлеме бойынша салық салынатын өткізу бойынша айналымдар мақсатында пайдаланылмайтын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алуға байланысты қалыптасқан қосылған құн салығының асып кетуін қайтару осы Кодекстің 373-бабына сәйкес бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу кезінде төленген есепке жатқызылған қосылған құн салығының сомалары шегінде жүргізіледі.
Бұл ретте Салық кодексінің 431-бабы 3-тармағының 1) тармақшасында: шағын бизнес субъектілері үшін белгіленген арнаулы салық режимдерінде бюджетпен есеп айырысуды жүзеге асыратын салық төлеушіге; шаруа немесе фермер қожалықтары; ауыл шаруашылығы өнімдерін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімдерін өндірушілер мен ауыл шаруашылығы кооперативтері қосылған құн салығының асып кетуін қайтару жүргізілмейді.
Сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 19 наурыздағы № 391 бұйрығымен бекітілген ҚҚС асып кеткен сомасының дұрыстығын растау мақсатында ҚҚС асып кетуін қайтару және тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану қағидаларына 1-қосымшаның 9-тармағымен (бұдан әрі - № 391 Ереже) «Бюджеттен ҚҚС қайтару» мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тартуға, егер мемлекеттік қызметті алу үшін арнайы салық режимдерінде бюджетпен есеп айырысуды жүзеге асыратын көрсетілетін қызметті алушы жүгінген жағдайлар негіз болып табылады.
Қаралатын жағдайда ҚҚС бойынша Декларацияда мәлімделген талапқа сәйкес (н.300.00) 2024ж. 2тоқсанына (05.08.2024ж. № 00350) «М» компаниясы 2023 жылдың 1тоқсанына ҚҚС төлеуге байланысты пайда болған есептелген салық сомасынан есепке жатқызылған бейрезидент сатып алынған жұмыстар мен қызметтер бойынша 3 551,5 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуін қайтаруға ұсынды. Бұл ретте, ҚҚС бойынша декларацияның деректеріне сәйкес (н.300.00) 2023 жылғы 1-тоқсанға ҚҚС асып кетуінің нақты сомасы 3 823,0 мың теңге мөлшерінде болды.
Осылайша, «М» компаниясы бағдарламалық қамтамасыз етуді пысықтауға 16.11.2022ж. және 21.11.2022ж. келісім шарт жасалған, оларға сәйкес «А» компаниясы (бейрезидент) тапсырыс берушінің тапсырмасы бойынша сайттың бағдарламалық қамтамасыз етілуін пысықтауға, атап айтқанда тапсырыс берушінің талаптарына сәйкес сайттың дәрі-дәрмектерді іздеу сервисінің жаңа беттерін әзірлеуге міндеттенеді. 30.12.2022ж. орындалған жұмыстарды тапсыру-қабылдау актісі бойынша жұмыстардың жалпы құны 103,8 мың АҚШ долларды құрайды.
ҚР БСАЖ АЖ деректеріне сәйкес «М» компаниясы 14.12.2021ж. бастап ҚҚС төлеуші болып табылатынын, бұл ретте 06.01.2017ж. бастап 28.05.2023ж. дейін шағын бизнес субъектілері үшін белгіленген арнайы салық режимін (оңайлатылған декларация) қолданғанын, ал 29.05.2023ж. бастап салық салудың жалпыға бірдей белгіленген тәртібіне көшті атап өту қажет.
Демек, ҚҚС-ның асып кеткен сомасын қайтару туралы талапта көрсетілген 3 551,5 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС-ның асып кетуі шағын бизнес субъектілері үшін белгіленген арнайы салық режимін жүзеге асыру кезеңінде пайда болды, тиісінше, ҚҚС-ның осы асып кетуі Салық кодексінің 431-бабы 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қайтаруға жатпайды.
Осылайша, Салық кодексінің 431-бабы 3-тармағы 1) тармақшасының және № 391 Ереженің нормаларын ескере отырып, шағын бизнес субъектілері үшін белгіленген арнаулы салық режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыруға байланысты салықтық тексеру нәтижелері бойынша 3 551,5 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуін қайтаруға 2023 жылғы 1-тоқсанда расталмағаны негізделген болып табылады.
Салық кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган Апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.
