КТС - дивидендтер түрінде төленетін кірістер көзден ұсталатын КТС

Дау түрі: салықтық даулар

Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға

Салық түрі: КТС

 Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) Мемлекеттік кірістер департаментінің тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «В» компаниясының апелляциялық шағымын алды Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы (КТС), Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы (ҚҚС), заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің мүлкіне салынатын салық, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы, қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы.

с материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2016 жылдан бастап кешенді салықтық тексеру жүргізді. 31.12.2020 ж. дейін. нәтижелерi бойынша мұнай секторы ұйымдарынан түсетiн түсiмдердi қоспағанда, заңды тұлғалардан - iрi кәсiпкерлiк субъектiлерiнен корпоративтiк табыс салығын есептеу туралы хабарлама шығарылған салықтарды және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдердi есептеудiң дұрыстығы және уақтылығы мәселесi бойынша. (КТС) 2 969 654,1 мың теңге сомасында салық және 774 344,1 мың теңге өсімпұл, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы. (ҚҚС) салық сомасында 119 069,2 мың теңге және өсімпұл сомасында 18 734,0 мың теңге, заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің мүлік салығы сомасында 3 880,4 мың теңге, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы сомасында 444 мың теңге және өсімпұл сомасында 164,7 мың теңге, қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы сомасында 23,8 мың теңге.

«В» компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.

Дивидендтер түрінде төленген кірістер бойынша төлем көзінен ұсталатын резидент емес заңды тұлғалардан (төлем көзінен КТС) 2 639 789,9 мың теңге сомасында КТС есептеуге қатысты 2018 жылғы 3-тоқсан

Шағымда «В» компаниясы 25.12.2017 жылғы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 645-бабы 9-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген шарттарды бір мезгілде орындаған кезде дивидендтерге салық салынбайтынын көрсетеді.

Шағымнан келіп шығатыны, жеңілдікті салық салынатын елдер тізіміне енгізілмеген, «В» компаниясында 3 (үш) жылдан астам уақыт қатысу үлестеріне ие, сондай-ақ «В» компаниясы жер қойнауын пайдаланушы болып табылмайтын Нидерланды Корольдігінің резиденттері «В» Компаниясының қатысушылары болып табылады.

Сондай-ақ осы тармақшаның ережелері резидент заңды тұлғадан оның құрылтайшылары, қатысушылары арасында резидент заңды тұлға бөлетін таза кірістің бір бөлігі түрінде алынған дивидендтерге ғана қолданылатыны атап өтілді.

Осыған байланысты, «В» компаниясы 50 817 738 мың теңге сомасында бөлінген дивидендтер сомасы 2015-2017 жылдары алынған «В» компаниясының таза кірісі болып табылады деп есептейді.

Салықтық тексеру актісінен «В» компаниясы Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 10) тармақшасын бұза отырып, Қазақстан Республикасында резидент еместің кірістерін босату бөлігінде Салық кодексінің 645-бабы 9-тармағы 4) тармақшасының ережелерін қолданғаны, осыған байланысты 2018 жылғы 3-тоқсанда төлем көзінен КТС ұсталмағаны келіп шығады. 2 639 789,9 мың теңге сомасында артық бөлінген таза кіріс түріндегі дивидендтер бойынша 17 598 539,4 мың теңге сомасында.

Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.

Дәлелді шешім шығару мақсатында Салық кодексінің 186-бабына сәйкес уәкілетті орган 01.01.2016 жылдан бастап КТС және ҚҚС есептеудің дұрыстығы мәселелері бойынша тақырыптық тексеру тағайындады. 31.12.2020 ж. дейін артық бөлінген таза кіріс, «ВО» ЖШС Қарыз шарты бойынша сыйақылар бойынша шығыстар, сондай-ақ «G» ЖШС және «TC» ЖШС көрсеткен үй-жайды жалға алу және ағымдағы жөндеу қызметтері бойынша Y АҚ көрсеткен консалтингтік қызметтер бойынша есептен ҚҚС алып тастау бөлігінде.

Ұйғарым негізінде «В» компаниясына тақырыптық тексеру жүргізілді, оның нәтижелері бойынша 01.11.2024ж. № 32 (бұдан әрі - 01.11.2024ж. №32).

01.11.2024ж. тақырыптық тексеру актісінен № 32 келеді.

Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 16) тармақшасына сәйкес дивидендтер - кіріс, оның ішінде заңды тұлға оның құрылтайшылары, қатысушылары арасында бөлетін таза кіріс немесе оның бір бөлігі түріндегі кіріс.

Салық кодексінің 645-бабы 9-тармағының 4) тармақшасына сәйкес, егер осы тармақтың 3), 5) тармақшаларында өзгеше белгіленбесе, уәкілетті орган бекіткен тізбеге енгізілген, салық салуда жеңілдігі бар мемлекетте тіркелген тұлғаларға төленетіндерді қоспағанда, дивидендтерге салық салуға жатпайды мынадай шарттарды бір мезгілде орындауға:

дивидендтерді есептеу күніне салық төлеуші дивидендтер төленетін акцияларды немесе қатысу үлестерін үш жылдан астам иеленсе;

дивидендтер төлейтін резидент заңды тұлға дивидендтер төленетін кезең ішінде жер қойнауын пайдаланушы болып табылмаса;

жер қойнауын пайдаланушылар (жер қойнауын пайдаланушы) болып табылатын тұлғалардың (тұлғаның) дивидендтерді төлейтін резидент заңды тұлға активтерінің құнындағы мүлкі дивидендтерді төлеу күніне 50 пайыздан аспайды.

Осы тармақшаның ережелері бұрын корпоративтік табыс салығы салынған және резидент заңды тұлғадан оның құрылтайшылары, қатысушылары арасында бөлінетін таза табыстың бір бөлігі түрінде алынған табыстарға ғана қолданылады.

Тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша (01.11.2024ж. 32 жылғы кезекті жалпы жиналыстың хаттамасы негізінде «В» компаниясы 23.07.2018. 2017 жылы таза табысты бөлу және төлеу туралы шешім қабылданды. «В» компаниясының қатысушыларына дивидендтер түрінде жалпы сомасы 50 817 738,0 мың теңге.

«В» компаниясы қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысының 09.11.2022ж. Қатысушылар жалпы жиналысының 23.07.2018ж. «Пайда мен шығындар туралы есеп» қаржылық есептілігіне сәйкес «В» компаниясына салық салынғаннан кейін таза табысты бөлу туралы, оның ішінде: 2015 ж. 3 528 125,0 мың теңге сомасында; 2016 ж. 11 768 298,0 мың теңге сомасында; 2017 ж. 35 521 315,0 мың теңге сомасында.

Бұл ретте қатысушылар осы қорытындыларды 18 770 597,6 жылғы жағдай бойынша қалыптасқан 01.01.2016 мың теңге шығын сомасын ескермей жасады. және 2016 жылғы айналым-сальдо ведомосінде көрсетіледі, оның ішінде 17 598 539,4 мың теңге сомасындағы шығын Компанияның Жарғылық капиталына инвестициялар болып табылады және бухгалтерлік есепте қосылған кезде бөлінбеген пайда есебінен есептен шығарылған.

Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мәселелері жөніндегі мемлекеттік комиссия отырысының 2012 жылғы 12 мамырдағы Хаттамасының 2 және 3-тармақтарымен № Б-323 жеңілдіктерді қолдану мақсаттары үшін Салық кодексінің 645-бабына сәйкес «таза кіріс» деп бухгалтерлік есеп деректері бойынша қаржылық есептілікте қалыптастырылған (қалыптастырылған) бөлінбеген пайданы (таза кірісті) түсіну керек.

Егер дивидендтер бөлінбеген пайда және (немесе) қаржылық есептілікте таза кіріс болмаған кезде төленген жағдайда, Салық кодексінің 645-бабына сәйкес жеңілдіктер қолданылмайды.

Бұдан әрі, тақырыптық тексеру актісінен (01.11.2024ж. № 32), «В» компаниясы дивидендтер төледі:

- 21.08.2018ж. 50 812 656,2 мың теңге сомасында (баламасы 140 868 443,42 АҚШ долл. АҚШ долл.) 27.10.2017 жылғы Қарыз шарты бойынша осы қатысушыға бұрын берілген қарыз шотына есепке жатқызу жолымен жүзеге асырылады. АҚШ долл. сомасында 143 000 000 АҚШ ДОЛЛАРЫНА;

- 17.09.2018ж. есеп шотына 5 081,8 мың теңге сомасында.

Бұдан бұрын, Акционерлердің жалпы жиналысының 16.10.2014ж. «КМ» ЖШС-ны қайта ұйымдастыру туралы шешім қабылдау үшін барлық мүлік, құқықтар мен міндеттер «В» компаниясына ауысады.

28.11.2014 жылғы Шартқа сәйкес «КМ» ЖШС «В» Компаниясына қосылды, бұл ретте 17.11.2014ж. Тапсыру актісі бойынша мүлік берілді, оның «Активтері» бөлімінде 17 598 539,4 мың теңге сомасында ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар көрсетілген.

17.11.2014 ж. беру актісінің «Түсіндірмелер 1» бөлімі. ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар 27.12.2013 ж. сатып алу-сату шарты негізінде «В» Компаниясындағы 100% мөлшеріндегі «КМ» ЖШС қатысу үлесін қамтиды.

Халықаралық қаржылық есептілік стандартының (IFRS) 3 «Бизнес бірлестігі» (ХҚЕС 3) ережелеріне және ХҚЕС (IAS) 1 «Қаржылық есептілікті ұсыну» есептілігін ашуға және жасауға қойылатын талаптарға Капиталды қаржылық есептілікте ашу жалпы бақылаумен бизнесті біріктіру жөніндегі операцияны көрсету мақсатында талап етілді.

Банктің көшірмесіне және Тапсыру актісіне сәйкес «КМ» ЖШС 17 598 539,4 мың теңге төлейді. RL осылайша «В» компаниясының 100% үлесі үшін есептеледі.

Компанияның қаржылық есептілігінің деректеріне сәйкес 31.12.2015 ж. жағдай бойынша «В». «КМ» ЖШС құрылтайшысының ақшалай қаражатымен сомасы 6 847 987,0 мың теңге төленді.

Бұл ретте, тақырыптық тексеру барысында 01.11.2024ж. № 32 «КМ» ЖШС қарыз шарттары бойынша қарыз қаражатынан RL сомасын 17 598 539,4 мың теңге төлейтіні анықталды.

Осылайша, «КМ» ЖШС-нің құрылтайшы алдында жалпы сомасы 20 681 886,1 мың теңге, 114 402 000 АҚШ долларына баламалы берешегі пайда болды. АҚШ ДОЛЛ.

«КМ» ЖШС өз қызметі уақытында қарыздар бойынша есеп айырысуды жүргізбейді.

Осылайша, ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар

«КМ» ЖШС-нің «В» компаниясына инвестициялары болып табылатын 17 598 539,4 мың теңге бухгалтерлік есепте 31.12.2014 ж. жағдай бойынша бөлінбеген пайданың құрамында көрсетілген.

Осылайша, «КМ» ЖШС қызметі 24.12.2014ж. «В» компаниясына қосылу жолымен тоқтатылды, бұл туралы тіркеу деректерінде жазба жасалды, сол арқылы «В» компаниясы өзінің құрылтайшысы «КМ» ЖШС-ның құқықтық мұрагері болады.

Азаматтық кодекстің 46-бабының 2-тармағына сәйкес заңды тұлға басқа заңды тұлғаға қосылған кезде Тапсыру актісі негізінде қосылған заңды тұлғаның құқықтары мен міндеттері соңғысына ауысады.

Азаматтық кодекстің 47-бабында қайта ұйымдастырылған заңды тұлғаның мүліктік құқықтары мен міндеттері жаңадан пайда болған заңды тұлғаға: қосылу және қосылу кезінде - Тапсыру актісіне сәйкес ауысатыны белгіленген.

Бұл жағдай «КМ» ЖШС-ның 4 жылғы жалпы жиналысы бекіткен Қосылу нысанында қайта ұйымдастыру кезіндегі тапсыру актісінің 17.11.2014-тармағында расталады, оған сәйкес «В» компаниясы «КМ» ЖШС-ның барлық кредиторлары мен борышкерлеріне қатысты барлық құқықтар мен міндеттемелер бойынша, дауласушы тараптардың міндеттемелерін қоса алғанда, құқықтық мирасқоры болып танылады.

«В» компаниясы 17.11.2014ж. активі бойынша 17 607 710,0 мың теңгеге, пассив бойынша 21 730 110,3 мың теңгеге және меншікті капиталы (-) 4 122 400,3 мың теңгеге «КМ» ЖШС қызметін тоқтатқан құқықтар мен міндеттерді қабылдады:

- жалпы сомасы 17 607 710,0 мың теңге активтер, оның ішінде сатып алу-сату шарты негізінде «КМ» ЖШС «В» компаниясына 100% қатысу үлесін қамтитын ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар 17 598 539,4 мың теңге («В» компаниясының жарғылық капиталы үшін «КМ» ЖШС есебі);

- пассивтер 21 730 110,3 мың теңге, оның ішінде ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер (негізгі компаниялардан қарыз) 20 691 886,1 мың теңге;

- «В» компаниясының меншікті капиталы жалпы сомасы (-) 4 122 400,3 мың теңге (минус мәнімен).

Бұл ретте, «КМ» ЖШС қосылғаннан кейін «В» компаниясының теңгерімінде ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар түріндегі Актив құрылмаған, өйткені бұл «В» компаниясының өз жарғылық капиталының құны болып табылады, ал «В» компаниясындағы 100% қатысу үлесін сатып алу бойынша қаржылық міндеттемелер түріндегі Пассив қана пайда болды.

Осыған байланысты, бухгалтерлiк есептегi 17 598 539,4 мың теңге инвестицияның құны Компанияның «В» бөлiнбеген пайдасы есебiнен есептен шығарылады.

Бұл ретте, «В» компаниясы 17 598 539,4 мың теңге сомасына жарғылық капиталды азайтпайды және қаржылық есептілікте бөлінбеген кірісті/таза пайданы азайтпайды.

Компанияның 31.12.2018ж. арналған Капитал бөлігіндегі «В» қаржылық есептілігінің деректерінен келесідей:

31.12.2018ж.

Капитал және міндеттемелер

Капитал:

Жарғылық капиталы 24 446 526,0 мың теңге;

Өзге резервтер (-) 17 598 539,0 мың теңге;

Бөлінбеген пайда 28 206 116,0 мың теңге;

Барлығы капитал 35 054 103,0 мың теңге.

31.12.2017ж.

Капитал және міндеттемелер

Капитал:

Жарғылық капиталы 24 446 526,0 мың теңге;

Өзге резервтер (-) 17 598 539,0 мың теңге;

Бөлінбеген пайда 50 817 738,0 мың теңге

Барлығы капитал 57 665 725,0 мың теңге.

Осыған байланысты бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік арасында алшақтық пайда болды.

Алайда, «В» компаниясы қаржылық есептілікті қалыптастыру кезінде 17 607 709,7 мың теңге сомасын (бухгалтерлік есепте бөлінбеген пайда есебінен есептен шығарылған) Капитал құрамында теріс мәнмен жеке жолда көрсетеді, оның қорытындысы 57 665 725,0 мың теңгені құрайды, оның ішінде жарғылық капитал 24 446 526,0 мың теңге, өзге резервтер/төленбеген капитал (-) 17 607 709,7 мың теңге және бөлінбеген пайда 50 817 738,0 мың теңге.

Мәселен, «В» компаниясы өз қаражаты және қарыз қаражаты есебінен жоғарыда көрсетілген Компанияларға «КМ» ЖШС үшін қарыз төлейді, яғни өзінің жарғылық капиталы үшін есеп айырысады.

Бұл ретте, «В» компаниясы «В» компаниясының жарғылық капиталы үшін «КМ» ЖШС есеп айырысу сомасы 17 598 539,4 мың теңге сомасында қаржылық есептілікте «Капитал» құрамында теріс белгімен төленбеген «Капитал» ретінде көрсетілген және түсіндіреді: «Жарғылық капитал 24 446 526,1 мың теңгені құрайды, оның ішінде 6 847 986,6 мың теңге жарғылық капиталға ақшалай қаражатпен енгізілген және 17 598 539,4 мың теңге 2015, 2016, 2017 және 2018 жылдардағы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша төленбеген».., яғни «В» компаниясының қаржылық есептілігіне сәйкес төленбеген жарғылық капитал туралы растайды.

Тақырыптық тексеру барысында 01.11.2024ж. № 32 «В» компаниясының 22.06.2022ж. 25.01.2023ж. № 216 тексеру актісіне ұсынылған № 5/316. «бухгалтерлік есепте» КМ «ЖШС» В «компаниясының жарғылық капиталы үшін есеп айырысу сомасы 17 598 539,4 мың теңге» КМ «ЖШС-мен қосылған кезде беру актісіне сәйкес бөлінбеген пайда арқылы есептен шығарылды».

Жоғарыда жазылғаннан «В» компаниясы «КМ» ЖШС-нің «В» компаниясының жарғылық капиталы үшін 17 598 539,4 мың теңге мөлшеріндегі есеп айырысу сомасына қатысты екі жақты түсіндірме берілгені көрінеді:

- бухгалтерлік есепте бөлінбеген пайда есебінен есептен шығарылған, соның есебінен бөлінбеген пайда азаяды;

- қаржылық есептілікте «Капитал» бөлімінде төленбеген/теріс белгісі бар резервтік «Капитал» ретінде ескерілген.

«Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Заңға сәйкес қаржылық есептілік ұйым қызметінің қаржылық жағдайын және қаржылық нәтижелерін құрылымдық бейнелеуді білдіреді. Қаржылық есептіліктің мақсаты экономикалық шешімдер қабылдау кезінде пайдаланушылардың кең тобына пайдалы болатын ұйымның қаржылық жағдайы, қаржылық нәтижелері және ақша ағындары туралы ақпарат беру болып табылады. Қаржылық есептілік ресурстарды басқару нәтижелерін көрсетеді.

Осыны негізге ала отырып, «В» компаниясы қаржылық есептілігінде 17 598 539,4 мың теңге сомасына қатысты ақпаратты теріс белгісі бар төленбеген/резервтік «Капитал» туралы ретінде растайды.

Сонымен қатар, «В» компаниясының заңды тұлғасы 23.07.2018ж. 2015-2017 жж. қорытындылары бойынша бөлінбеген пайдадан дивидендтер төлеу туралы шешім қабылдайды. жалпы сомасы 50 817 838,0 мың теңге.

Мысалы, 2018 ж. «В» компаниясы 50 817 738,0 мың теңге сомасын қатысушылар арасында бөлді, бірақ бөлінбеген пайда есебінен есептен шығарылған 17 607 709,7 мың теңге сомасын есептемегенде, яғни бөлінбеген пайданың сомасы 33 219 199,0 мың теңгені құрайды.

«В» компаниясы 01.11.2024ж. № 32 «В» Компаниясы қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысының 09.11.2022ж. «В» компаниясының 2015 жылғы, 2016 жылғы таза кірісін бөлу туралы және 2017 ж. және «В» Компаниясы қатысушыларының жалпы жиналысының 23.07.2018ж. Хаттамасына өзгерістер енгізу, осылайша Хаттамаға өзгерістер енгізілді, 50 817 738, 0 мың теңге сомасындағы таза кіріс қаржылық есептілікте көрсетілген пайда мен шығындар туралы есептерден анықталды.

Осылайша, 01.01.2018 ж. бухгалтерлік есеп бойынша «В» компаниясының бөлінбеген пайдасы (таза кірісі). өткен жылдардың пайдасын/залалын ескере отырып, 30 555 577,2 мың теңгені құрайды.

31.12.2017ж. жағдай бойынша қаржылық есептіліктің деректері бойынша таза пайда 50 817 738,0 мың теңгенi құрайды және «Капитал» бөлiмiнiң жиынтық сомасы 57 665 725,0 мың теңгенi құрады, оның iшiнде жарғылық капитал 24 446 526,1 мың теңгенi құрады. (17 598 539,4 мың теңге), яғни жарғылық капитал бөлуге жатпайтынын ескерсек, бөлінбеген пайданың сомасы 33 219 198,9 мың теңгені (57 665 725,0 - 24 446 526,1) құрайды.

Жоғарыда жазылғандарды негiзге ала отырып, «пайда мен шығындар туралы есептерде» таза кiрiс сомасы 17 598 539,4 мың теңге есебiнсiз айқындалған, ол түсiндiрме және бухгалтерлiк есеп деректерiне сәйкес бөлiнбеген пайда арқылы есептен шығарылған.

Компанияның қаржылық есептілігінде көрсетілген теріс мәні бар 17 598 539,4 мың теңге сомасындағы төленбеген капитал/өзге де резерв тексерілетін кезең үшін бухгалтерлік есепте жоқ.

Бұдан басқа, бухгалтерлік есеп деректері бойынша «В» компаниясы бухгалтерлік есеп деректерін дұрыс көрсетпейтіні анықталды.

Бухгалтерлік есеп деректерінен келіп шығады, 2018 жылғы тамызда. «В» компаниясы 50 817 738,0 мың теңге сомасында дивидендтер есептеді және 5710 «Жиынтық пайда (жиынтық шығын)» шоты бойынша бухгалтерлік өткізулер жүргізілді, бұл ретте айналым-сальдо ведомосының деректері бойынша 01.01.2018ж. (5600 шоты) барлығы 30 555 577,2 мың теңге сомасын құрады, демек, дивидендтер есептеу үшін сома 30 555 577,2 мың теңгеден аспауы тиіс.

Жоғарыда жазылғандарды негізге ала отырып, Компанияның «В» қаржылық есептілігінің деректері бухгалтерлік есеп тіркелімдерінің деректеріне сәйкес келмейді.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 47 жылғы «_ _ _» _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ бұйрығымен бекітілген Үлгі шоттар жоспарының 23.05.2007-тармағына сәйкес Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңның 20-бабы 5-тармағының 6) тармақшасын іске асыру мақсатында әзірленген № 185 5700-кіші бөлім есепті кезеңдегі ұйымның «Жиынтық пайдасын (жиынтық шығынын)» есепке алуға арналған және мынадай шотты қамтиды: 5710 - «Қорытынды пайда (қорытынды шығын)», онда есепті кезеңдегі ұйымның қорытынды пайдасы (қорытынды шығыны) көрсетіледі, сондай-ақ есепті кезеңдегі ұйымның түпкілікті қаржылық нәтижесін қалыптастыру жөніндегі ақпарат қорытылады. Шоттың дебеті бойынша Компанияның барлық шығыс баптары, ал шоттың кредиті бойынша барлық кіріс баптары көрсетіледі.

5600-кіші бөлім бөлінбеген пайданы немесе жабылмаған залалды есепке алуға арналған. Осы кіші бөлім мынадай шоттар топтарын қамтиды: 5610 - «Есепті жылдың бөлінбеген пайдасы (жабылмаған шығыны)», онда есепті жылдың пайдасы немесе шығыны көрсетіледі;

5620 - «Өткен жылдардың бөлінбеген пайдасы (жабылмаған шығыны)», онда өткен жылдардың пайдасы немесе шығыны көрсетіледі.

Есеп саясатының 2.7-тармағынан келiп шығады: Бөлiнбеген пайда (жабылмаған шығын) Компания қызметiнiң ағымдағы кезеңдегi таза қаржылық нәтижесiн өткен жылдардың бөлiнбеген пайдасына қосу және оны осы пайданы бөлуге азайту жолымен өсу қорытындысымен қалыптасады.

Бөлінбеген пайда:

1) дивидендтер төлеу (ҚР қолданыстағы заңнамасына сәйкес);

2) акционерлердің (қатысушылардың) шешімдері негізінде резервтерге өзге де аударымдар.

Бөлінбеген пайданы пайдалану Компания қатысушыларының жалпы жиналысының шешімі негізінде жүргізіледі.

Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңға, Ұлттық қаржылық есептілік стандарттарына және Қаржылық есептілікті дайындаудың тұжырымдамалық негізіне сәйкес: «Түпкілікті қаржылық нәтиже (таза кіріс немесе шығын), бұл кірістер мен шығыстар арасындағы айырма».

Сондай-ақ, «Серiктестiктер туралы» Заңның 24-бабының 2-тармағына сәйкес, жалпы жиналыстың шешiмiмен белгiленген мерзiмде барлық қатысушылар Серiктестiктiң жарғылық капиталына толық үлес қосуы тиiс.

Бұл ретте, осы Заңның 40-бабының 3-тармағына сәйкес жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің барлық жарғылық капиталы толық төленгенге дейін кірісті қатысушылар арасында бөлуге құқығы жоқ.

Құрылтай шартының «Таза табысты бөлу» 8-тармағына сәйкес: Қаржы жылы iшiнде өз қызметiнiң нәтижесiнде Серiктестiк алған таза пайданы Қатысушылар арасында бөлу туралы мәселе осы қаржы жылындағы Серiктестiк қызметiнiң нәтижелерiн бекiту үшiн шақырылған Жалпы Жиналыста қаралады және келiсiледi. Серіктестіктің барлық жарғылық капитал толық төленгенге дейін таза табысты Қатысушылар арасында бөлуге құқығы жоқ.

Жоғарыда жазылғандардан «В» компаниясының жарғылық капиталына инвестициялар болып табылатын 17 598 539,4 мың теңге бухгалтерлік есепте қосылған кезде бөлінбеген пайда есебінен есептен шығарылғаны, ал қаржылық есептілікте 17 598 539,4 мың теңге сомасы жарғылық капиталды азайтатын төленбеген капитал/өзге де резерв құрамында есептелетіні келіп шығады.

В компаниясының жарғылық капиталы бухгалтерлiк есепте 24 446 526,1 мың теңге мөлшерiнде қалыптастырылғанын және әдiлет органдарында тiркелгенiн ескере отырып, 17 598 539,4 мың теңге мөлшерiндегi сома таза кiрiс ретiнде қаралмайды.

Осылайша, «В» компаниясы жалпы жиналыстың шешімі бойынша қатысушылар арасында іс жүзінде жоқ таза табысты есептемегенде, 17 598 539,4 мың теңге сомасына 50 817 738,0 мың теңге сомасына таза табыс бөлді. Тиісінше, таза табыстың болмауына байланысты «В» компаниясының Салық кодексінің 645-бабы 9-тармағының 4) тармақшасында (01.01.2018ж. жағдай бойынша) оның таза табысының 17 607 709,7 мың теңге сомасында болмаған бөлігі бойынша көзделген жеңілдіктерді қолдануға құқығы жоқ.

Салық кодексінің 645-бабына сәйкес жеңілдіктерді қолдану мақсаттары үшін «таза кіріс» деп бухгалтерлік есеп деректері бойынша қаржылық есептілікте қалыптастырылған бөлінбеген пайданы (таза кірісті) түсіну керек. Егер дивидендтер қаржылық есептілікте бөлінбеген пайда (немесе) таза кіріс болмаған кезде төленсе, олар Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 16) тармақшасына сәйкес заңды тұлға өзінің құрылтайшысына, қатысушысына беретін кез келген мүлік және материалдық пайда ретінде қарастырылады.

Осылайша, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша (01.11.2024ж. шағымды қарау барысында тағайындалған № 32), шағым жасалған тексеру нәтижелері (25.01.2023 ж. № 216) 2018 жылғы 3-тоқсанда дивидендтер бойынша төлем көзінен 2 639 789,9 мың теңге сомасында КТС есептеу. «В» компаниясы бойынша расталды.

Салық кодексінің 186-бабы 5-тармағына сәйкес шағымды қарау нәтижелері бойынша шешім тақырыптық және (немесе) қайталама тақырыптық тексерулердің нәтижелері ескеріле отырып шығарылады.

Баяндалғанды негізге ала отырып, Салық кодексінің 186-бабы 5-тармағына сәйкес шағым жасалған тексеру нәтижелері (25.01.2023ж. № 216) дивидендтер бойынша төлем көзінен КТС есептеу бойынша 2018 жылғы 3-тоқсанда 2 639 789,9 мың теңге сомасында. салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.

2016 - 2020 жылдардағы 1 478 262,2 мың теңге сомасындағы «ВО» ЖШС қарыз шарты бойынша сыйақылар бойынша шығыстарды шегеруден алып тастауға қатысты

Шағымда «В» компаниясы Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексiнiң 45 және 46-баптарының ережелерiне сәйкес заңды тұлға басқа заңды тұлғаға қосылған кезде өткiзу актiсiне сәйкес қосылған заңды тұлғаның құқықтары мен мiндеттерi соңғысына ауысатынын көрсетедi.

17.11.2014 ж. Тапсыру актісінің 4-тармағына сәйкес. «В» компаниясы «КМ» ЖШС-нің барлық мүлкі, барлық құқықтары мен міндеттері және тараптардың дауласатын міндеттемелерін қоса алғанда, оның барлық кредиторлары мен борышкерлеріне қатысты барлық міндеттемелері бойынша құқықтық мирасқоры болып табылады.

17.11.2014ж. беру актісінің «Түсіндірмелер 2» бөлімі. ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер мыналардан қарыздар сомасын қамтитыны көзделген:

- А компаниясына 02.12.2013ж. 20 000 000 АҚШ доллары сомасында АҚШ долл., 19.12.2013 ж. 100 000 АҚШ доллары сомасында АҚШ долл. және 12.06.2014ж. 75 000 АҚШ доллары сомасында АҚШ ДОЛЛАРЫНА;

- 02.12.2013 ж. заем шарты бойынша E компаниясына 80 000 000 АҚШ доллары сомасында АҚШ ДОЛЛАРЫНА;

- 06.01.2014 жылғы Қарыз шарты бойынша 14 227 000 АҚШ долл. АҚШ ДОЛЛ.

Сонымен қатар, 16.03.2015ж. № ВХ-65-1/2015 «ВО» ЖШС «В» компаниясына қаржы-шаруашылық қызметін қаржыландыру мақсатында 10 000 000,0 мың теңге сомасында ақша қаражатын береді. Осыған байланысты, «В» компаниясы осы қарыз «В» компаниясының кіріс алуға бағытталған қызметімен байланысты деп есептейді.

Салық тексеруі актісінен Салық кодексінің 12-бабының, 100-бабы 1-тармағының, 103-бабының, 115-бабы 1) тармақшасының талаптарын бұза отырып, 2008.12.10. № 99-IV және 25.12.2017ж. Салық кодексінің 12-бабы 62-тармағының, 242-бабы 3-тармағының, 246-бабының және 264-бабы 1-тармағының ұқсас нормалары бойынша. «В» компаниясы кіріс алуға бағытталған қызметке байланысты емес «ВО» ЖШС Қарыз шарты бойынша сыйақылар бойынша шығыстарды шегерімге жатқызды.

Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.

01.11.2024ж. тақырыптық тексеру актісінен № 32 келеді.

Салық кодексінің 103-бабына сәйкес 10.12.2008. сыйақылар:

1) Салық кодексінің 12-бабында айқындалған сыйақылар;

2) өзара байланысты тараптар арасындағы кредит (қарыз) шарты бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл);

3) өзара байланысты тарапқа кепілдік үшін төлем.

Бұл ретте, 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 12-бабы 1-тармағының 39) тармақшасына сәйкес. сыйақы - кредиттің (қарыздың, микрокредиттің) алынған (берілген) сомасын, банктердің ақша аударғаны үшін комиссияларды және қарыз алушы үшін қарыз беруші, өзара байланысты тарап болып табылмайтын тұлғаға өзге де төлемдерді қоспағанда, кредитке (қарызға, микрокредитке) байланысты барлық төлемдер.

Сонымен қатар, 1 жылғы Салық кодексінің 100-бабының 10.12.2008-тармағына сәйкес Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары шегерімге жатады.

Сондай-ақ, 1 жылғы 115 Салық кодексінің 10.12.2008-бабының табыс алуға бағытталған қызметке байланысты емес шығындар шегерімге жатпайтыны белгіленсін.

Осыған ұқсас нормалар сондай-ақ 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 12-бабының 62-тармағында, 242-бабының 3-тармағында, 246-бабында және 264-бабының 1-тармағында көзделген.

Қаралып отырған жағдайда, RL 2006 жылғы шілдеде жарғылық капиталы 103,0 мың теңге «В» компаниясын құрады.

2013 жылғы қарашада RL «В» компаниясының жарғылық капиталын 103,0 мың теңгеден 24 446 250,0 мың теңгеге дейін ұлғайтады.

13.01.2014ж. RL «В» компаниясының жарғылық капиталындағы 100% үлесін сатады және «КМ» ЖШС «В» компаниясының жаңа меншік иесі болып табылады (25.09.2013 жылы құрылған).

Өз кезегінде, «КМ» ЖШС құрылтайшылары:

- А қатысу үлесі 99,99% (24 444 081,4 мың теңге);

- E 00,01% (2 444,6 мың теңге).

Банктің көшірмесіне және Тапсыру актісіне сәйкес «КМ» ЖШС 17 598 539, 4 мың теңге төлейді. RL және «В» компаниясының 100% үлесі үшін есептеледі.

Бұл ретте, «В» компаниясының 100% үлесін сатып алу үшін «КМ» ЖШС 20 681 886,1 мың теңгеге, 114 402 000 долл. сомасына баламалы қарыздар сатып алады. АҚШ ДОЛЛ.

Осылайша, «КМ» ЖШС-нің жоғарыда аталған компаниялар алдында, оның ішінде құрылтайшы алдында 20 681 886,1 мың теңге, 114 402 000 АҚШ долларына баламалы сомаға берешегі пайда болды. АҚШ ДОЛЛ.

28.11.2014ж. қосылу туралы шартқа сәйкес, «КМ» ЖШС қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысы 16.10.2014ж. «В» компаниясына қосылу жолымен «КМ» ЖШС қайта ұйымдастыру туралы шешім қабылданды. "КМ" ЖШС негізгі, айналым және мүліктік қаражаты, сондай-ақ өзге де құқықтары мен міндеттері 17.11.2014ж. Тапсыру актісіне сәйкес "В" компаниясына өтеді "..

Осылайша, «КМ» ЖШС 16.10.2014ж. «В».

Бұл ретте А және Е «В» компаниясы мемлекеттік қайта тіркелген сәттен бастап, сондай-ақ қосылу нысанында қайта ұйымдастыру нәтижесінде «КМ» ЖШС қызметін тоқтатқан сәттен бастап «В» компаниясының қатысушылары болады.

28.11.2014 ж. Қосылу туралы шартқа сәйкес «КМ» ЖШС «В» компаниясына қосылды.

22.12.2014ж. «В» компаниясының құрылтай шартына сәйкес А, Е және «КМ» ЖШС арасындағы құрылтайшылар (қатысушылар) 99.99% (24 444 081,4 мың теңге) және E.0,01% (2 444,6 мың теңге) қатысу үлесімен А болып табылады.

17.11.2014ж. «КМ» ЖШС «Пассивтер» бөлімінде 20 691 886,1 мың теңге (баламасы 114 402 000 АҚШ долл. АҚШ ДОЛЛ.). 17.11.2014ж. беру актісінің «Түсіндірмелер 2» бөлімі. ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер мыналардан қарыздар сомасын қамтитыны көзделген:

- А компаниясына 02.12.2013ж. 20 000 000 АҚШ доллары сомасында АҚШ долл., 19.12.2013 ж. 100 000 АҚШ доллары сомасында АҚШ долл. және 12.06.2014ж. 75 000 АҚШ доллары сомасында АҚШ ДОЛЛАРЫНА;

- 02.12.2013 ж. заем шарты бойынша E компаниясына 80 000 000 АҚШ доллары сомасында АҚШ ДОЛЛАРЫНА;

- 06.01.2014 жылғы Қарыз шарты бойынша 14 227 000 АҚШ долл. АҚШ ДОЛЛ.

17.11.2014ж. беру актісінің «Активтер» бөлімінде: 27.12.2013 ж. сатып алу-сату шарты негізінде «В» компаниясына 100% мөлшерінде «КМ» ЖШС қатысу үлесін қамтитын 17 598 539,4 мың теңге сомасында ұзақ мерзімді қаржы инвестициялары көрсетілді.

Демек, 114 227 000 АҚШ долл. сомасындағы қаржылық міндеттемелер АҚШ долл. сомасында «В» компаниясының жарғылық капиталына «КМ» ЖШС 100% қатысу үлесін қамтитын қаржылық инвестициялар есебінен 17 598 539,4 мың теңге (баламасы 114 227 000 АҚШ долл. АҚШ ДОЛЛ.).

«КМ» ЖШС-нен «В» компаниясына қосылғаннан кейін

1) 20 691 886,1 мың теңгеге (114 402 000 АҚШ доллары) қаржылық міндеттемелер;

2) 17 598 539,4 мың теңге «В» компаниясы кейіннен бөлінбеген пайдаға есептен шығарған «В» компаниясының 100% үлесін сатып алу үшін RL алдындағы «КМ» ЖШС төлемі (Дт 5610 Кт 2070), оның есебінен бухгалтерлік есеп деректері бойынша (ШСВ) 01.01.2018. 7 081 098,6 мың теңге сомасында залал пайда болды.

2016-2017 жылдардағы қаржылық есептілікте 17 598 539,4 мың теңге 2018-2020 жылдардағы қаржылық есептілікте теріс мәні бар төленбеген капитал ретінде «Капитал» бөлімінде көрсетілген. 17 598 539,4 мың теңге теріс мәнмен «Өзге резервтер» ретінде көрсетілген, яғни таза кірісті бөлу кезінде залалдың осы сомасына азайту жүргізілмейді.

Сонымен қатар, 01.11.2024ж. № 32 «В» компаниясы (Қарыз алушы) мен «ВО» ЖШС (Қарыз беруші) арасында 16.03.2015ж. № ВХ-65-1/2015.

1.1-тармаққа сәйкес. 16.03.2015ж. № ВХ-65-1/2015 Қарыз беруші («ВО» ЖШС) Қарыз алушыға («В» компаниясына) осы Шартта көзделген мөлшерде және шарттарда соңғысының қаржы-шаруашылық қызметін қаржыландыру мақсаттары үшін ақша қаражатын (Қарыз сомасы) береді, ал «В» компаниясы осы Шарт бойынша алынған «ВО» ЖШС-ны қайтаруға міндеттенеді Қарыз сомасын және жылдық 10% есебiнен ақшалай қаражатты пайдаланғаны үшiн проценттер төлеуге.

2.1.3-тармақта Қарыз алушы алынған Қарыз сомасын 1.1-тармақта көрсетілген мақсаттарға ғана пайдалануға міндетті. 16.03.2015ж. № ВХ-65-1/2015, яғни «В» компаниясының қаржы-шаруашылық қызметінде

«В» компаниясы 2016-2020 жылғы КТС бойынша декларацияларда (н. сыйақы бойынша шегерім деген жол бойынша 6 314 309,5 мың теңге.

Алайда, 01.11.2024ж. № 32 «В» компаниясының кірісін алумен байланысты емес қызметке қарыз ақша қаражаты «В» компаниясымен қосылғанға дейін пайда болған «КМ» ЖШС қаржылық міндеттемелерін өтеуге, «В» компаниясындағы 100% қатысу үлесін сатып алу үшін қарыз алуға бағытталғаны анықталды.

«В» компаниясы 03.04.2024ж. № КГД-04-9/3052-И 16.03.2015 ж. заем шартына сәйкес. № ВХ-65-1/2015 қаржы-шаруашылық қызметін қаржыландыру мақсаттары үшін ақша қаражатын пайдалану бойынша.

Өз кезегінде «В» компаниясы 17.05.2024ж. «Қарыз Компанияға ауысқан кредиттік міндеттемелерді өтеуге бағытталған, Компанияның кәсіпкерлік қызметімен, яғни кіріс алуға бағытталған қызметпен тікелей байланысты» деген мазмұндағы № 5/158.

Бұл ретте, Компания 16.03.2015 ж. заем шартына сәйкес «В». № ВХ-65-1/2015 «ВО» ЖШС 45 002 879,22 АҚШ долл. қарыз алды. АҚШ долл. (17.03.2015ж. АҚШ доллары) немесе 8 341 283,6 мың теңге валютасына айырбасталды.

Банктің деректеріне сәйкес және 1030 «Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты» шотының карточкасының деректеріне сәйкес 2015 ж. қарыз ақша қаражатынан (45 002 879,22 АҚШ долл. АҚШ долл. немесе 8 341 283,6 мың теңге) жалпы сомасы 25 002 869,22 АҚШ долларына «КМ» ЖШС қаржылық міндеттемелері бойынша төлемдер жүргізілді. 17.11.2014 жылғы Беру актісінде көрсетілген мынадай Компаниялар бойынша:

• 02.12.2013ж., 19.12.2013ж., 12.06.2014ж. заем шарттары бойынша 17.03.2015 ж. өтелген жалпы сомасы 1 570 484,85 АҚШ доллары;
• 02.12.2013 ж. қарыз шарты бойынша E. 8 292 817,56 АҚШ доллары сомасына АҚШ долл. өтелді 17.03.2015 ж.;
• 06.01.2014ж. жалпы сомасы 15 139 566,81 АҚШ долларына (оның ішінде 14 226 990 АҚШ доллары АҚШ долл. және сыйақы 912 576,81 АҚШ долл. АҚШ долл. құрады 17.03.2015 ж.).

Сонымен, жалпы сомасы 25 002 869,22 АҚШ долл. АҚШ долл. (22 161 258,36 + 2 841 610,86), 22 161 258,36 АҚШ долл. АҚШ долл. сомасында «В» компаниясының 100% қатысу үлесін сатып алу бойынша «КМ» ЖШС қаржылық міндеттемелері өтелді, яғни осы ақша қаражаты қаржы-шаруашылық қызметінде пайдаланылмаған және 2.1.3 жылғы Қарыз шартының 16.03.2015-тармағымен табыс алуға бағытталған қызметке байланысты емес. № ВХ-65-1/2015 Қарыз алушы алынған қарыз сомасын 1.1-тармақта көрсетілген мақсаттарға ғана пайдалануға міндетті екендігі көзделген. көрсетілген Шартты, яғни Компанияның қаржы-шаруашылық қызметінде «В».

Кәсiпорынның қаржы-шаруашылық қызметi - бұл қаржы ресурстарының шектеулi көлемiн пайдалана отырып, тауарларды, қызметтердi, өнiмдердi өндiру және сату жөнiндегi iс-қимылдардың жиынтығы. Шаруашылық қызметтің өзі тауарларды, қызметтерді, өнімдерді жасауды білдіреді.

В компаниясының есеп саясатына сәйкес кәсiпорынның негiзгi қызметi хром рудасын қайта өңдеу және хром концентратын сату болып табылады.

«В» компаниясы қызметінің негізгі бағыттары:

байыту өндірісінің және концентраттар мен басқа да байыту өнімдерін алудың барлық түрлері мен кезеңдері, оның ішінде, бірақ шектеусіз - кенді ұсақтау және ұсақтау, елеу, агломерация, отау, флотация, гравитация, күйдіру, магниттік және өзге де сепарация түрлері, байытудың гидрометаллургиялық түрлері;

металлургия, пирометаллургия да, гидрометаллургия да, пештерде және ванналарда балқытуды қоса алғанда, бірақ шектеусіз, балқытудың басқа да түрлері, гидрометаллургиялық тәсілдер, тазарту, аффинаж және металлургия өнімін тазартудың басқа да түрлері, әртүрлі қорытпалар мен қоспаларды, лигатураларды алу және өндіру, қара, сол сияқты қара түсті және қымбат бағалы металдар мен олардың қоспалары;

техниканы, жабдықты, материалдарды, реагенттерді және тауарлардың басқа да түрлерін, сондай-ақ өз қызметін жүзеге асыру үшін барлық қажетті қызметтерді сатып алу және сатып алу немесе өзге де заңды тәсілмен алу;

тұрғын үй ғимараттары мен құрылыстарын, өнеркәсіп объектілерін, оның ішінде тау-кен металлургия өнеркәсібі объектілерін, сондай-ақ тиісті инфрақұрылым объектілерін - су құбырларын, газ құбырларын, электр беру желілерін, құбырлардың басқа да түрлерін және ілеспе объектілерді қоса алғанда, бірақ шектеусіз салу;

кенді, жыныстарды, концентраттарды, басқа да байыту өнімдерін, металлургиялық қайта өңделген металл өнімдерін, қорытпаларды, олардың қосындыларын қоса алғанда, бірақ шектеусіз сатып алуды, сатуды және қайта сатуды, оның ішінде кредитке;

техника мен жабдықтарды, халық тұтынатын тауарларды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша сатып алу-сату үшін рұқсат етілген кез келген басқа да тауарларды сатып алу және сату;

қолданыстағы заңнамада тыйым салынбаған өзге де қызмет түрлері жатады.

Жоғарыда жазылғандардан «ВО» ЖШС-нен 45 002 879,22 АҚШ долл. АҚШ доллары кіріс алумен байланысты емес қызметке бағытталған, бұл қарыздың жалпы сомасының 49,24% -ын құрайды (22 161 258, 36 / 45 002 879,22), демек, қарыз бойынша есептелген сыйақылар 22 161 258 АҚШ доллары сомасында шегерімге жатқызылмайды. АҚШ долларын құрады, бұл «В» Компаниясының табыс алуына бағытталған қызметпен байланысты емес.

Осылайша, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша (01.11.2024ж. шағымды қарау барысында тағайындалған № 32), шағым жасалған тексеру нәтижелері (25.01.2023 ж. № 216) 16.03.2015 жылғы «ВО» ЖШС қарыз шарты бойынша сыйақылар бойынша шығыстарды шегеруден алып тастау. 2016-2020 жж. № ВХ-65-1/2015 1 478 262,2 мың теңге сомасында, оның ішінде 2016 жылы 2017 жылға 315 445,4 мың теңге сомасында 315 445,4 жылға 2018 мың теңге сомасында 315 445,4 мың теңге сомасында, 2019 жылға 315 445,4 мың теңге сомасында, 2020 жылға «В» компаниясы бойынша 216 480,6 мың теңге сомасында расталды.

Салық кодексінің 186-бабы 5-тармағына сәйкес шағымды қарау нәтижелері бойынша шешім тақырыптық және (немесе) қайталама тақырыптық тексерулердің нәтижелері ескеріле отырып шығарылады.

Баяндалғанды негізге ала отырып, Салық кодексінің 186-бабы 5-тармағына сәйкес шағым жасалған тексеру нәтижелері (25.01.2023ж. 16.03.2015 ж. «ВО» ЖШС қарыз шарты бойынша сыйақылар бойынша шығыстарды шегеруден алып тастау бөлігінде № 216). 2016-2020 жж. № ВХ-65-1/2015 1 478 262,2 мың теңге сомасында, оның ішінде 2016 жылы 2017 жылға 315 445,4 мың теңге сомасында 315 445,4 жылға 2018 мың теңге сомасында 315 445,4 мың теңге сомасында, 2019 жылға 315 445,4 мың теңге сомасында, 2020 жылға 216 480,6 мың теңге сомасында салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.

2019 жылғы 1-тоқсанда және 2020 жылғы 1-тоқсанда Y АҚ көрсеткен консалтингтік қызметтер бойынша есептен ҚҚС-ты алып тастауға қатысты 86 556,0 мың теңге сомасында

Шағымда «В» компаниясы 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағының ережелеріне сәйкес ҚҚС сомасы есепке жатқызылуға жататынын көрсетеді:

өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын;

ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген, бірақ төлем құжатында немесе уәкілетті орган белгілеген нысан бойынша салық органы берген және ҚҚС төленгенін растайтын құжатта көрсетілген салық сомасынан артық емес.

Осылайша, «В» компаниясы ҚҚС-ты есепке жатқызудың заңдылығы үшін шарттарды «В» компаниясы сақтаған деген қорытынды жасайды, осыған байланысты Y АҚ-мен өзара есеп айырысу шығыстары бойынша ҚҚС салық салынатын айналым мақсатында жұмсалған деп есептейді.

Салықтық тексеру актісінен Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағын бұза отырып, 25.12.2017 ж. «В» компаниясы 2019 жылғы 1-тоқсанда ҚҚС есебіне жатқызылды. және 2020 жылғы 1-тоқсан өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылмаған Y АҚ-мен өзара есеп айырысулар бойынша.

Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.

01.11.2024ж. тақырыптық тексеру актісінен № 32 келеді.

Салық кодексінің 1-бабы 369-тармағына сәйкес 25.12.2017. қосылған құн салығын төлеуші тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша жасайтын айналым.

25.12.2017ж. Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығының сомасы, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын, алынған тауарлар үшін төлеуге жататын қосылған құн салығының сомасы танылады, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ егер

осы тармақтың 1) -4) тармақшалары.

Осылайша, тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша ҚҚС есепке жатқызу осы шығыстар кіріс алуға бағытталған және олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын жағдайда операцияның не оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі.

Қаралатын жағдайда, Тапсырыс беруші («В» компаниясы) мен Орындаушы (Y АҚ) арасында 05.03.2018ж. № ВХ-66/1/2018 (бұдан әрі - Шарт), 1.1., 2.2.2., 4.1., 4.9-тармақтарында Y АҚ «В» компаниясының тапсырмасы бойынша осы Шартта көзделген тәртіппен және шарттарда консалтингтік қызметтер көрсетуге міндеттенеді, ал «В» компаниясы осы қызметтер (Қызметтер)

Y АҚ «В» компаниясының талабы бойынша осы шарт бойынша Қызмет көрсету барысы туралы жазбаша есеп беруге міндетті.

Сыйақы мөлшері Қызмет көрсету кезінде қызметкер іс жүзінде жұмсаған сағаттар санын оның сағаттық ставкасына (Қызмет көрсету құны) көбейту нәтижесінде алынған туындылардың сомасы ретінде есептеледі.

Көрсетілген Қызметтер актісімен бірге Y АҚ «В» компаниясына Қызметтер туралы есеп береді, онда Y АҚ-ның атқарған жұмысы туралы ақпарат көрсетіледі.

«В» компаниясы 01.11.2024ж. № 32 құжаттар тапсырылды: 05.03.2018ж. № ВХ-66/1/2018, Шартқа № 1 қосымша, инвойс 31.12.2018ж., орындалған жұмыстар актісі.

Қойылған инвойсқа сәйкес 31.12.2018 ж. № 653703 айналым 213 540,9 мың теңгені (555 806.63 доллар) құрады, көрсетілген қызметтердің атауы «Жалпы әкімшілік және қосалқы жұмыстар» инвойсында көрсетілген.

Орындалған жұмыстар актісіне сәйкес «техникалық және технологиялық даму бойынша консультация беру жөніндегі қызмет» деген бір жолда көрсетілген.

«В» компаниясы 03.04.2024ж.

№ 04-9/3052-И құжаттар ұсынылды: 05.03.2018ж. шарт, Шартқа № 1 қосымша, 31.12.2018 жылғы 31.12.2019ж. инвойстар, 31.12.2018ж. орындалған жұмыстар актілерінің көшірмелері, 31.12.2019ж. 31.12.2020ж. және Y АҚ-ның 10.02.2022ж., 18.05.2022ж. хаттары.

Y АҚ 10.02.2022ж. және 18.05.2022ж. «Басқарушылық консалтинг», «Сату», «Қорларды және сатып алуларды басқару», «Ресурстарды тиімді басқаруды тексеруді ұйымдастыру және тиімділіктің түйінді көрсеткіштері (KPI) бойынша есепті талдау», «Жобалық қаржыландыру мониторингі» қызметтері, «Сатып алу бойынша қызметтер (жеткізуші, техникалық ерекшеліктер аудиті, баға туралы келіссөздер, келісімшартты дайындау, жеткізуді бақылау) бірнеше қызметтер көрсетілген машиналар мен жабдықтар».

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 20.12.2012 ж. № 562 бастапқы құжаттардың нысандары бекітілді, оған сәйкес орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актісі бастапқы құжат болып табылады.

Бұл ретте, 31.12.2018 ж. орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілерінде: 555 806,63 АҚШ доллары сомасына АҚШ долл., 31.12.2019 ж. 1 332 071,16 АҚШ доллары сомасына АҚШ долл. бағанында «Техникалық және технологиялық даму бойынша консультациялар» көрсетілген.

Өз кезегінде, орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актісінде «Ғылыми зерттеулер, маркетингтік, консультациялық және өзге де қызметтер туралы есеп туралы мәліметтер (күні, нөмірі, беттердің саны)» бағаны көзделген, ол маркетингтік, консультациялық және өзге де қызметтер көрсету кезінде жазбаша есеп түрінде аяқталу нысанында толтырылуға тиіс.

Сонымен бірге, «В» компаниясы салықтық тексеру және шағымды қарау барысында табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты жоғарыда көрсетілген шығыстардың дәйекті жүзеге асырылғанын растайтын көрсетілген қызметтерді көрсету фактісі, жазбаша есеп түрінде алынған қызметтер бойынша құжаттарды ұсынбады.

Бұдан басқа, «В» компаниясы мен Y компаниясы YG тобына кіретінін атап өту қажет.

«Й» ЖШС де YG тобына кіреді.

Сонымен қатар, 01.11.2024ж. № 32, 2019ж. 26.02.2019 ж. шарт негізінде № ВХ-69/2019 ұқсас қызметтерді «Й)» ЖШС «В» компаниясының атына 62 754,5 мың теңге сомасына ұсынды.

«В» компаниясы мен «Й» ЖШС арасындағы, сондай-ақ «В» компаниясы мен Y АҚ арасындағы шарттардың нысандары өзара бірдей екенін атап өту қажет.

Бұдан басқа, «Й» ЖШС ай сайын «В» компаниясының атына шот-фактуралар берді, ал Y АҚ шот-фактураны 31.12.2019 ж. қойды, бұл Шарттың 2.2.4-тармағына қайшы келеді, оның талаптарында Орындаушы Тапсырыс берушіге қызметтерге ақы төлеу шоттарын уақтылы ұсынуға міндетті.

Сондай-ақ 4.12-тармаққа сәйкес. Келісім-шарт бойынша қызметтердің құны тараптар қызмет көрсету туралы актіге қол қойған күннен бастап 5 банктік күн ішінде төленеді. Бұл ретте, 31.12.2020ж. «В» компаниялары тарапынан бірде-бір шот-фактура үшін төлем жүргізілген жоқ.

Шарттың талаптарына сәйкес, Тапсырыс беруші қызметтерге ақы төлеу мерзімдерін Орындаушының есеп шотына ақша қаражаты түскен сәтке дейін бұзған жағдайда, сондай-ақ жұмыс үшін қажетті жағдайлар болмаған жағдайда, Орындаушының Шарт бойынша қызметтер көрсетуді тоқтата тұруға құқығы бар. Алайда, Y АҚ шот-фактураларды жазып беруді 2019-2020 жылдары да тоқтатқан жоқ. «В» компаниясының атына шот-фактураларды 2018-2019 жылдар үшін төлем алмай-ақ қойды.

Сондай-ақ, «В» компаниясы 2018, 2019 жылғы КТС бойынша декларацияда (н. Y АҚ-дан консалтингтік қызметтер 100.00.009VIII «Салық кодексінің 264-бабы негізінде шегерімге жатқызылмайтын жұмыстар мен қызметтердің құны, қорлардың өзіндік құны» жолында көрсетілген кіріс алумен байланысты емес шығыстар болып танылды.

Жоғарыда көрсетілгендерді ескере отырып, сондай-ақ КТС бойынша декларацияның «Салық кодексінің 264-бабы 1-тармағының негізінде шегерімге жатқызылмайтын жұмыстар мен қызметтердің құны, қорлардың өзіндік құны» 100.00.009VIII-жолында көрсетілген Y «В» АҚ-ның консалтингтік қызметтері кіріс алумен байланысты емес шығыстармен дербес танылғандығы (н. 100.00) 2018 ж. тиісінше осы шығыстар бойынша ҚҚС мақсатында салық салынатын айналым мақсатында пайдалануға болмайды.

Осылайша, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша (01.11.2024ж. шағымды қарау барысында тағайындалған № 32), шағым жасалған тексеру нәтижелері (25.01.2023 ж. № 216) Y АҚ-мен өзара есеп айырысулар бойынша ҚҚС есептен 86 556,0 мың теңге сомасында алып тастау, оның ішінде 1 2019 тоқсанда. 25 624,9 мың теңге сомасында және 2020 жылғы 1-тоқсан 60 931,1 мың теңге сомасында және «В» компаниясы бойынша тиісті ҚҚС есептеу расталды.

Салық кодексінің 186-бабы 5-тармағына сәйкес шағымды қарау нәтижелері бойынша шешім тақырыптық және (немесе) қайталама тақырыптық тексерулердің нәтижелері ескеріле отырып шығарылады.

Баяндалғанды негізге ала отырып, Салық кодексінің 186-бабы 5-тармағына сәйкес шағым жасалған тексеру нәтижелері (25.01.2023ж. Y АҚ-мен өзара есеп айырысу бойынша ҚҚС шегерімінен алып тастау бөлігінде 86 556,0 мың теңге сомасында, оның ішінде 2019ж. 25 624,9 мың теңге сомасында және 2020 жылғы 1-тоқсан 60 931,1 мың теңге сомасында және салықтық тексеру нәтижелері бойынша тиісті ҚҚС есептеу негізделген болып табылады.

Салық салынбайтын айналым мақсатында пайдаланылатын шығыстар бойынша есептен ҚҚС алып тастауға қатысты

Шағымда «В» компаниясы 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағының ережелеріне сәйкес ҚҚС сомасы есепке жатқызылуға жататынын көрсетеді:

өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын;

ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген, бірақ төлем құжатында немесе уәкілетті орган белгілеген нысан бойынша салық органы берген және ҚҚС төленгенін растайтын құжатта көрсетілген салық сомасынан артық емес.

Осылайша, «В» компаниясы ҚҚС-ты есепке жатқызудың заңдылығы үшін шарттар сақталған деген қорытынды жасайды, осыған байланысты «В» компаниясы «G» ЖШС және «TC» ЖШС-мен өзара есеп айырысу шығыстары бойынша ҚҚС салық салынатын айналым мақсатында жұмсалған деп есептейді.

Салықтық тексеру актісінен Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағын бұза отырып, 25.12.2017 ж. «В» компаниясы өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланбаған «G» ЖШС және «TC» ЖШС-мен өзара есеп айырысулар бойынша 2018 жылдың 3-4 тоқсандары үшін ҚҚС есебіне жатқызылды.

Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.

01.11.2024ж. тақырыптық тексеру актісінен № 32 келеді.

Тексеру нәтижелері бойынша 2018 жылғы 3-4 тоқсандарда «G» ЖШС-нен сатып алынған қызметтер бойынша есептен 2 138,7 мың теңге сомасында ҚҚС алынып тасталды. және «TC» ЖШС 2018 жылғы 3-4 тоқсандарда салық салынбайтын айналым мақсатында пайдаланылатын 4 706,7 мың теңге сомасында.

Салық кодексінің 1-бабы 369-тармағына сәйкес 25.12.2017. қосылған құн салығын төлеуші тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша жасайтын айналым.

25.12.2017ж. Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығының сомасы, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын, алынған тауарлар үшін төлеуге жататын қосылған құн салығының сомасы танылады, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ егер

осы тармақтың 1) -4) тармақшалары.

Жалға алушы («В» Компаниясы) мен Жалға беруші («G» ЖШС) арасында 04.06.2018 жылғы № ВИG/2018/068 Тұрғын емес үй-жайды жалдау шарты жасалды, онда 1.1-тармақта «G» ЖШС «В» компаниясына тұрғын емес үй-жайды уақытша өтеулі иеленуге және пайдалануға (жалға) береді деп белгіленген 354,4 шаршы метр, мекенжайы: Астана қаласы, Д.Қонаев көшесі, 5

«В» компаниясы 01.11.2024ж. № 32 01.07.2018 ж. бастап орындалған жұмыстардың қол қойылған актілері ұсынылды. 31.12.2020 ж. Дейін

Сондай-ақ «В» компаниясының атына 18 832,6 мың теңге, ҚҚС 2 259,9 мың теңге сомасында үй-жайды жалдау бойынша жазып берілген шот-фактуралар берілді.

"В" компаниясының шағымынан келіп шығатыны, "Астана қаласындағы кеңсені жалға алу" В "компаниясының өндірістік қажеттілігімен тікелей байланысты.

Жалға алу шартын жасасқан сәттен бастап, сондай-ақ жөндеу жұмыстарын жүзеге асырғаннан кейін осы офисте кездесулер мен іскерлік келіссөздер өткізілді, бұл офис «В» компаниясының іссапар қызметкерлерінің Астана қаласында болатын орны болды.

Сондай-ақ, «В» компаниясы өндірістік қажеттілік бойынша Астана қаласына іссапарға жіберілген қызметкерлерге бұйрықтар, Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі қараған және қабылдаған жобалар, аванстық есептер, оның ішінде осы қызметкерлер бойынша жол жүру құжаттары (авиа билеттер) ұсынылды.

Бұдан басқа, ұсынылған шарттарға сәйкес «В» компаниясы жиһаз бен оргтехниканы (тізім бойынша компьютерлер, принтерлер) жалға берді, бұл шот-фактуралармен, сондай-ақ орындалған жұмыстар актілерімен, төлем тапсырмаларымен, сондай-ақ өзара есеп айырысуларды салыстыру актілерімен расталады.

Сондай-ақ, «В» компаниясына 01.07.2019 жылғы Шарт берілді. Астана қаласы, Д.Қонаев көшесі, 5 мекен-жайы бойынша АҚ-дан үй-жайды қосалқы жалға алуға.

Орындалған жұмыстардың ұсынылған актілері, ЭШФ, төлем тапсырмалары, өзара есеп айырысуларды салыстыру актілері пайда алу фактісін растайды ҚҚС сомасы өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылғандықтан және одан әрі өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында Салық кодексінің 400-бабына сәйкес пайдаланылатындықтан, үй-жайды бухгалтерлік және салықтық есепте көрініс табатын қосалқы жалға беруден, жиһаз бен оргтехниканы жалға беруден (кірістен).

Салық кодексінің 146-бабы 1-тармағына сәйкес қарсы тексеру - бұл салық төлеушіні (салық агентін) тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша осындай операциялар туралы қосымша ақпарат алу, операция фактісі мен мазмұнын растау мақсатында салық органы оған қатысты кешенді немесе тақырыптық тексеру жүргізетін салық төлеушімен (салық агентімен) операцияларды жүзеге асыратын тұлғаларды салық органының тексеруі агент).

Тақырыптық тексеру жүргізу барысында 01.11.2024ж. № 32 қосымша ақпарат алу мақсатында 16.05.2024ж. «В» компаниясы мен «G» ЖШС өзара есеп айырысу мәселесі бойынша қарсы тексеру жүргізуге № 32-1 салық органы.

Қарсы тексеру нәтижелеріне сәйкес (30.10.2024ж. № 140) «В» компаниясы мен «Group» ЖШС арасындағы өзара есеп айырысулар расталды.

Тапсырыс беруші («В» компаниясы) мен Орындаушы («TC» ЖШС) арасында 10.08.2018ж.

Осы Шарт бойынша 10.08.2018ж. «TC» ЖШС «Қызметтердің сипаттамасы мен құны және ақы төлеу тәртібі» 1-қосымшаға сәйкес қызметтерді көрсетеді, ал «В» компаниясын қабылдайды және ақы төлейді (климаттық сплит жүйесін сатып алу және орнату, құрылыс жұмыстары: есіктерді демонтаждау, өздігінен тегістеу, еден жабынын әрлеу, еден плинтусы, гипсокартон панельдерін, шыны қалқаларды орнату, шыны есіктерді орнату, ас үй жиһазын бояу, орнату, сондай-ақ механикалық және электротехникалық жұмыстар) Астана қаласы, Д.Қонаев көшесі, 5 мекенжайы бойынша объектіні жөндеу.

«В» компаниясы 01.11.2024ж. № 32 01.07.2018 ж. бастап орындалған жұмыстардың қол қойылған актілері ұсынылды. 19.12.2018ж. дейін

Сондай-ақ 41 857,0 мың теңге, ҚҚС 5 022,8 мың теңге сомасында шот-фактуралар берілді.

Бұдан басқа, төлем тапсырмалары, өзара есеп айырысуларды салыстыру актілері ұсынылды, яғни «В» компаниясы Астана қаласы, Д.Қонаев көшесі, 5 мекенжайы бойынша үй-жайды жөндеу бойынша қызметтердің орындалу фактісін растайды және одан әрі оны кәсіпкерлік қызмет мақсатында пайдаланады, демек, ҚҚС сомасы өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылды.

Тақырыптық тексеру жүргізу барысында 01.11.2024ж. № 32 қосымша ақпарат алу мақсатында салық органына 16.05.2024ж. № 32-2 «В» компаниясы мен «TC» ЖШС өзара есеп айырысу мәселесі бойынша үстеме тексеру жүргізуге.

Қарсы тексеру нәтижелеріне сәйкес (30.10.2024ж. № 150) «В» компаниясы мен «TC» ЖШС арасындағы өзара есеп айырысулар расталды.

Осылайша, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша (01.11.2024ж. шағымды қарау барысында тағайындалған № 32), шағым жасалған тексеру нәтижелері (25.01.2023 ж. № 216), «G» ЖШС-мен өзара есеп айырысулар бойынша 2 138,7 мың теңге сомасындағы және «TC» ЖШС-мен 4 706,7 жылдың 3-4 тоқсанына 2018 мың теңге сомасындағы ҚҚС есептен шығару және «В» компаниясы бойынша тиісті ҚҚС есептеу расталмаған.

Салық кодексінің 186-бабы 5-тармағына сәйкес шағымды қарау нәтижелері бойынша шешім тақырыптық және (немесе) қайталама тақырыптық тексерулердің нәтижелері ескеріле отырып шығарылады.

Баяндалғанды негізге ала отырып, Салық кодексінің 186-бабы 5-тармағына сәйкес шағым жасалған тексеру нәтижелері (25.01.2023ж. № 216) «G» ЖШС-мен өзара есеп айырысулар бойынша 2 138,7 мың теңге сомасында және «TC» ЖШС-мен 4 706,7 жылдың 3-4 тоқсаны үшін 2018 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызудан алып тастау бөлігінде және салықтық тексеру нәтижелері бойынша тиісті ҚҚС есептеу негізсіз болып табылады.

Жоғарыда баяндалғанның негізінде, 01.11.2024ж. №32:

25.01.2023ж. салықтық тексеру актісі бойынша салықтарды есептеудің негізділігі расталды. № 216 жалпы сомасы 3 081 877,6 мың теңгеге, оның ішінде КТС сомасы 2 969 654,0 мың теңге, ҚҚС сомасы 112 223,6 мың теңге;

жалпы сомасы 6 845,4 мың теңгеге ҚҚС есептеу негізділігі расталмаған.

Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша 6 845,4 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу бөлігінде тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламаны ауыстыру, ал қалған бөлігін өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.