В ходе пресс-конференции на площадке Правительства РК вице-министр труда и социальной защиты населения РК Светлана Жакупова рассказала о принимаемых мерах по снижению долговой нагрузки казахстанцам, попавшим в тяжелую жизненную ситуацию.
Как сообщила С. Жакупова, уточнить возможность погашения задолженности по займам и микрокредитам за счет государства казахстанцы могут с помощью электронного сервиса «Проверка статуса для участия в программе по снижению долговой нагрузки», расположенного на главной странице портала электронного правительства. Для этого будет необходима ЭЦП (электронная цифровая подпись).
«На портале eGov был организован сервис по определению своего статуса. Человек заходит под своей ЭЦП, авторизуется на портале, вводит ИИН и может получить ответ», — пояснила вице-министр труда и социальной защиты населения.
По ее словам, в дальнейшем планируется усовершенствовать сервис из-за возникающих сегодня вопросов.
«Есть обращения, когда некоторые граждане не смогли определить свой статус, хотя относят себя к той или иной категории. Если человек обоснует принадлежность себя к данной категории, то списки будут дополняться. Учитывая, что база данных ЗАГСа перешла на цифровой формат в 2008 году, но есть акты гражданского состояния, которые заключались до 2008 года, и они не оцифрованы и не присутствуют в базе данных. В этом случае, гражданам будет предложено пройти в отдел ЗАГС и оцифровать свое свидетельство о браке. Таким образом, в режиме актуализации мы получим сведения о данном гражданине и списки по снижению долговой нагрузки будут дополнены», — объяснила С. Жакупова.
Так, гражданину, лишившемуся одного и/или двух родителей, необходимо обратиться в Министерство образования и науки, члену семьи, находящемуся в законном браке, — в Министерство юстиции для оцифровки своего свидетельства о браке либо о рождении.
«Если круглый сирота до 29 лет не нашел себя в списках на портале, то он может обратиться письменно в МОН, чтобы его включили в списки. При этом он должен приложить свидетельство о смерти родителей и свидетельство о рождении. Таким образом, МОН будут передавать в онлайн-режиме списки нам, а мы уже будем дополнять их на портале», — пояснила вице-министр.
В настоящее время категория граждан, которая попала в тяжелую жизненную ситуацию и не может обслуживать взятые на себя кредитные обязательства, включает многодетные семьи, семьи с детьми-инвалидами и потерявшие единственного кормильца, получатели адресной социальной помощи, дети-сироты.
Для всех граждан, имеющих беззалоговые потребительские займы в банках и микрофинансовых организациях, будет проведено списание начисленных штрафов и пени по состоянию на 1 июля 2019 года.
«Наша цель – помочь казахстанцам, оказавшимся в сложной жизненной ситуации, дать им возможность улучшить финансовое положение своих семей. В порядке одноразовой акции в качестве прямой и адресной финансовой помощи будет погашен основной долг и начисленное по нему вознаграждение в общем размере до 300 тыс. тенге в банках второго уровня и микрофинансовых организациях за каждого заемщика, подпадающего под данную категорию граждан», — сообщила С. Жакупова.
При этом общая задолженность не должна превышать 3 млн тенге по состоянию на 1 июня текущего года. Если размер займа превышает 300 тыс. тенге, то будет погашена часть их долга в размере 300 тыс. тенге.
Как отметила вице-министр, вводится также запрет на начисление неустойки, комиссий и иных платежей, связанных с выдачей и обслуживанием кредитов, по всем беззалоговым потребительским займам физических лиц с просроченной задолженностью свыше 90 дней.
«Министерством совместно с другими уполномоченными органами проведена сверка баз данных, определены персональные данные лиц, которые подпадают под указанные категории. На сегодня в кредитное бюро были переданы сведения более 2 млн 289 тыс. человек. Количество определено, списки переданы», — сказала она.
Списки были проверены на уникальность и переданы в Национальный банк и Государственное кредитное бюро. Нацбанк со своей стороны провел соответствующую работу, в том числе исключил тех, у кого нет кредита, общая задолженность более 3 млн тенге или же займы переданы в коллекторские организации.
«Фонд проблемных кредитов с банками второго уровня заключают договоры. На сегодня определены порядка 507 тыс человек, которым будут погашены кредиты», — сказала С. Жакупова.
При этом, как подчеркнула вице-министр труда и социальной защиты населения, у одного человека может быть до 2-3 кредитов, которые не превышают сумму в 3 млн тенге.
«Очень много возникает вопросов в обществе, если супруг и супруга имеют кредит, то как они будут гаситься. Соответственно, по правилам гасится кредит обоим супругам, если они подпадают под условия Указа», — добавила С. Жакупова.
Напомним, 26 июня 2019 года Президент РК К. Токаев для оказания своевременной помощи по снижению долговой нагрузки на граждан Казахстана, оказавшихся в тяжелой жизненной ситуации, поручил в разовом порядке принять меры по погашению в банках второго уровня и микрофинансовых организациях задолженности по беззалоговым потребительским займам.
Пресс-служба Правительства РК
ҚР Үкіметінің алаңында өткен баспасөз конференциясында ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Светлана Жақыпова өмірде қиын жағдайға тап болған қазақстандықтардың борыш жүктемесін азайту бойынша қабылданып жатқан шаралар туралы айтып берді.
С. Жақыпова айтқандай, мемлекет есебінен займдары мен несиелері бойынша қарызды өтеу мүмкіндігін қазақстандықтар электронды үкімет порталының басты бетінде орналасқан «Борыш жүктемесін азайту бойынша бағдарламаға қатысу үшін статусын тексеру» электронды сервисінің көмегіне нақтылай алады. Ол үшін ЭЦҚ қажет.
«Egov порталында статусты анықтау бойынша сервис ұйымдастырылды. Адам өзінің ЭЦҚ арқылы кіріп, порталға тіркеледі де, ЖСН көріп, жауап ала алады», — деп түсіндірді еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі.
Оның айтуынша, бұдан әрі бүгінде туындап жатқан мәселелерге байланысты сервисті жетілдіру көзделген.
«Қандай да бір санатқа жатқызылғанымен, азаматтардың өз статусын анықтай алмауына байланысты шағымдар бар. Егер адам өзінің осы санатқа жататынын негіздей алса, онда тізім толықтырылатын болады. АХАЖ деректер базасы цифрлық форматқа 2008 жылы көшірілгенін, бірақ 2008 жылға дейін жасалған азаматтық жағдай актілері барын және олардың цифрландырылмағанын, сондықтан деректер базасында жоқтығын ескеру қажет. Бұл жағдайда азаматтар АХАЖ бөліміне барып, өзінің неке туралы куәлігін цифрландыруы қажет. Осылайша, өзектендіру режимінде біз осы азамат туралы мәліметтер аламыз, ал борыш жүктемесін азайту туралы тізімдер толықтырылатын болады», — деп түсіндірді С. Жақыпова.
Мәселен, бір және/немесе екі ата-анасынан айырылған азамат неке туралы немесе туу туралы куәлігін цифрландыру үшін Білім және ғылым министрлігіне, ал заңды некеде тұратын отбасы мүшесі - Әділет министрлігіне жүгінуі тиіс.
«Егер 29 жасқа дейінгі жетім адам өзін порталдағы тізімнен таппаған болса, ол өзін тізімге енгізу үшін БҒМ-ге жазбаша түрде жүгіне алады. Бұл ретте ол ата-анасының қайтыс болғаны туралы куәлікті және туу туралы куәлігін қосымша ұсынуы тиіс. Осылайша, БҒМ онлайн режимде тізімді бізге береді, ал біз оларды порталда толықтыратын боламыз», — деп түсіндірді вице-министр.
Қазіргі кезде қиын жағдайға тап болған және өзінің несиелік міндеттемелерін орындай алмайтын азаматтар санатында көпбалалы отбасылар, мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар мен жалғыз асыраушысынан айырылған отбасылар, атаулы әлеуметтік көмекті алатындар, жетім балалар бар.
Банктер мен шағын қаржылық ұйымдардан кепілдіксіз тұтынушылық несие алған барлық азаматтар үшін 2019 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша есептелген айыппұлдар мен өсімпұлдарды есептен шығару жүргізілетін болады.
«Бізді мақсатымыз - өмірде қиын жағдайға ұшыраған қазақстандықтарға көмектесу, оларға өз отбасыларының қаржылық жағдайын жақсартуға мүмкіндік беру. Бір реттік акция ретінде тікелей және атаулы қаржылай көмек түрінде осы санатқа жататын әрбір қарыз алушы үшін екінші деңгейлі банктер мен шағын қаржылық ұйымдарда жалпы көлемі 300 мың теңгеге дейінгі негізгі қарыз бен оған есептелген сыйақы өтелетін болады», — деді С. Жақыпова.
Бұл ретте ағымдағы жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша жалпы қарыз көлемі 3 млн теңгеден аспауы тиіс. Егер займ көлемі 300 мың теңгеден асатын болса, онда олардың қарызының бір бөлігі 300 мың теңге көлемінде өтелетін болады.
Вице-министр атап өткендей, жеке тұлғалардың төлеу мерзімі 90 күннен асып кеткен барлық кепілдіксіз тұтынушылық займдары бойынша несиелерді беру мен қызмет көрсетуге қатысты комиссиялар және басқа төлемдерді есептеуге тыйым салу енгізіледі.
«Министрлік басқа да өкілетті органдармен бірлесіп деректер базасын тексерді, аталған санаттарға жататын тұлғалардың жеке деректері айқындалды. Бүгінде несие бюросына 2 млн 289 мыңнан астам адамның мәліметтері берілген. Саны анықталды, тізімдер берілді», — деді ол.
Тізімдер бірегейлігіне тексеріліп, Ұлттық банк мен Мемлекетік несие бюросына берілді. Ұлттық банк өз тарапынан тиісті жұмыстар жүргізді, оның ішінде несиелері жоқ адамдарды, жалпы қарыз көлемі 3 млн теңгеден асатындарды және займдары коллекторлық ұйымдарға берілгендерді тізімнен шығарды.
«Проблемалы несиелер қоры екінші деңгейлі банктермен келісімшарттар жасайды. Бүгінде несиелері өтелетін 507 мыңға жуық адам анықталды», — деді С. Жақыпова.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі атап өткендей, бұл ретте бір адамда 3 млн теңгеден аспайтын көлемде 2-3 несиесі болуы мүмкін.
«Қоғамда егер ерлі-зайыптылардың екеуінде де несие болған жағдайда ол қалай өтеледі деген сұрақ жиі туындайды. Тиісінше, ереже бойынша егер Жарлық шарттарына сай келсе, екеуінің де несиесі өтеледі», — деді С. Жақыпова.
Еске салайық, 2019 жылы 26 маусымда ҚР Президенті Қ. Тоқаев өмірде қиын жағдайға тап болған Қазақстан азаматтарының борыш жүктемесін азайту бойынша уақытылы көмек көрсету үшін бір реттік тәртіппен екінші деңгейлі банктер мен шағын қаржылық ұйымдардан алған кепілдіксіз тұтынушылық қарыздарын өтеу бойынша шаралар қабылдауды тапсырған еді.
