Кедендік даулар
Заңды тұлға
Басқа кедендік мәселелер
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «С» Компаниясынан шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы еркін кеден аймағының (бұдан әрі - ЕКА) (ИМ-78) кедендік рәсіміне орналастырылған және арнайы экономикалық аймақтың (бұдан әрі – АЭА) аумағында салынған үй – жайлары мен паркингі бар көппәтерлі тұрғын үй кешенін (бұдан әрі - Жылжымайтын мүлік объектісі) салу кезінде пайдаланылған тауарлардың кедендік рәсімін аяқтау мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді және жалпы сомасы 4 911,5 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
«С» Компаниясы кеден органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
«С» Компаниясы кеден органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, «С» Компаниясы тексеруші тұлғалардың жылжымайтын мүлік объектісін салу үшін ЕКА кедендік рәсіміне орналастырылған тауарларды пайдалану шарттарын бұзу фактілері анықталғанын хабарлайды.
«С» Компаниясы тексеру қорытындыларын тексеру актісінде «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 288-бабы 7-тармағының 2) тармақшасының нормаларын толық баяндамауына байланысты негізсіз деп есептейді, оған сәйкес ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған тауарларды және (немесе) тауарларды берген жағдайда, Кодекстің 285-бабының 8 және 10-тармақтарына сәйкес осындай тауарларды беруді қоспағанда, ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуын аяқтамай, ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған шетелдік тауарлардан дайындалған (алынған) өзге тұлғаға – тауарларды беру күні, ал егер бұл күн белгіленбесе, мұндай беру фактісі анықталған күн кедендік әкелу баждарын, салықтарды, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарын төлеу мерзімі болып есептеледі.
Сондай-ақ, «С» Компаниясы АЭА аумағына әкелінген тауарлар оның шегінен тыс әкетілмегендіктен бұзушылық фактісінің жоқтығы туралы дәлелдейді.
Осы дәлелдерді растау үшін «С» Компаниясы Кодекстің 285-бабы 8-тармағының 1) тармақшасына сілтеме жасайды, оған сәйкес еркін кеден аймағының кедендік рәсімімен орналастырылған тауарларды және (немесе) еркін кеден аймағының кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлардан дайындалған (алынған) тауарларды еркін кеден аймағының кедендік рәсімінің қолданылуын аяқтамай беруге жол беріледі кеден аймағын иеленуге және (немесе) пайдалануға мердігерге (қосалқы мердігерге) немесе АЭА резиденті (қатысушысы, субъектісі) болып табылмайтын өзге тұлғаға, АЭА аумағында құрылыс және (немесе) монтаждау мердігерлік жұмыстарын жүзеге асыру үшін.
Сонымен бірге, «С» Компаниясы өз шағымында екі кедендік декларация (бұдан әрі – ТД) бойынша ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған тауарларға қатысты ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуын аяқтау туралы актіде (бұдан әрі – аяқтау туралы Акт) болмаған бұзушылық фактісін таниды.
«С» Компаниясы техникалық себептермен бұзу фактісін түсіндіреді (декларациялар тізімі толтырылған компьютер сәтсіздікке ұшырады және кейбір деректерді, атап айтқанда жоғарыда аталған декларацияларды өшірді, бұл туралы кейінірек декларациялармен тікелей жұмыс істейтін қызметкер білді).
Баяндалғанға байланысты «С» Компаниясы 4 911,5 мың теңге сомасына кедендік тексеру нәтижелері бойынша шығарылған хабарламаның толық күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексере отырып, кеден органы ұсынған материалдарды зерттей отырып, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Қазақстан Республикасының 30.06.2010ж. №312-IV Заңымен Кеден одағының кедендік аумағындағы АЭА мәселелері және ЕКА кедендік рәсімі жөніндегі Келісім (бұдан әрі – Келісім) ратификацияланды.
Келісімнің 1-бабына сәйкес АЭА - Кеден одағына мүше мемлекеттің заңнамасында белгіленген шектерде Кеден одағына мүше мемлекет аумағының кәсіпкерлік және өзге де қызметті жүзеге асырудың ерекше (арнайы құқықтық) режимі қолданылатын бөлігі, сондай-ақ ЕКА кедендік рәсімі қолданылуы мүмкін.
АЭА қатысушысы - Кеден одағына мүше мемлекеттің аумағында осы мемлекеттің заңнамасында белгіленген тәртіппен тіркелген және еркін (арнайы, ерекше) экономикалық аймақтар резиденттерінің тізіліміне енгізілген заңды тұлға немесе дара кәсіпкер.
Кодекстің 281-бабының 2-тармағына сәйкес АЭА қатысушыларының АЭА аумағында қызметті жүзеге асыру туралы шартқа сәйкес кәсіпкерлік және өзге де қызметті жүзеге асыру мақсатында АЭА қатысушыларының АЭА аумағында орналастыруына және (немесе) пайдалануына арналған тауарлар ЕКА кедендік рәсіміне орналастырылады.
АЭА қатысушысы ретінде тіркеу туралы куәлікке және АЭА қатысушысы ретінде қызметті жүзеге асыру туралы Шартқа сәйкес «С» Компаниясы 2018 жылдан бастап жылжымайтын мүлік объектісін салу және пайдалануға беру жөніндегі қызметтің басым түрін жүзеге асырады.
Қарастырылып отырған жағдайда ЕКА кедендік рәсімі бойынша екі ТД бойынша, жалпы сомасы 31 593,24 АҚШ долларын құрайтын «лаймстоун» ашық тас (көлденең кесумен)» тауарлар әкелінді.
Кодекстің 283-бабының 7-тармағында декларант ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлардың есебін жүргізеді және тауарларды кедендік рәсіммен орналастыру жүргізілген кеден органына осындай тауарлар туралы есептілікті ұсынады. ЕКА кедендік рәсіміне орналастырылған тауарлармен болып жатқан кез келген өзгерістер есепке алу құжаттарында көрсетілуге тиіс.
Кодекстің 285-бабының 2-тармағына сәйкес тауарларды толық немесе ішінара тұтыну фактісі ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған тауарларды және ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлардан дайындалған (алынған) тауарларды есепке алуды жүргізу қағидаларына сәйкес кеден органына ұсынылатын есептілікте, сондай-ақ мемлекеттік кірістер органына осындай тауарлар туралы есептілікті ұсынуда көрсетілуге тиіс (бұдан әрі – Есепке алуды жүргізу ережесі) Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 20.02.2018ж. № 247 бұйрығымен (бұдан әрі – Бұйрық) бекітілген «АЭА және ЕКА кедендік рәсімінің кейбір мәселелері туралы».
Есепке алуды жүргізу қағидаларының 4-тармағына сәйкес АЭА қатысушысы тоқсан сайын АЭА объектілерін салу, жайластыру немесе реконструкциялау мақсатында ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлар бойынша Мемлекеттік кіріс органына есептілікті ұсынады.
Бұл ретте «С» Компаниясы АЭА қатысушысы ретінде болған кезеңде екі ТД-да мәлімделген тауарлар туралы мәліметтер болмаған есептілікті ұсынды.
Жылжымайтын мүлік объектісінің құрылысы мен пайдалануға беруді «С» Компаниясы 2020 жылғы ақпанда аяқтады, жылжымайтын мүлік объектісінің жер учаскесіне меншік құқығы кондоминимумға қатысушыларға 2020 жылғы наурызда берілді.
Жылжымайтын мүлік объектісін пайдалануға бергеннен кейін «С» Компаниясы екі ТД бойынша «лаймстоун» ашық тас (көлденең кесумен)» тауарлар туралы мәліметтер болмаған аяқтау туралы Акт берді.
АЭА Шартының қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты «С» Компаниясы 2020 жылғы желтоқсаннан бастап экономикалық аймақтарға қатысушылар тізілімінен шығарылды.
Кодекстің 287 – бабы 1-тармағының 2) тармақшасымен тауарларды ЕКА кедендік рәсіміне орналастырған адам АЭА резиденті (қатысушысы, субъектісі) мәртебесін жоғалтқан жағдайда, ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуы адам осы мәртебені жоғалтқан күннен бастап алты ай ішінде аяқталуға тиіс екені анықталды.
Тиісінше, ЕКА кедендік рәсімінің қолданысын аяқтау мерзімі 2021 жылғы маусымда аяқталды. Екі ТД бойынша мәлімделген «С» Компаниясы «лаймстоун» ашық тас (көлденең кесумен)» тауарларға қатысты ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуының аяқталғанын растайтын құжаттарды ұсынған жоқ.
Кодекстің 34-бабының 7-тармағына сәйкес осы кодекстің 287-бабы 10-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген жағдайда, ЕКА рәсімімен орналастырылған тауарлар ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуы аяқталғанға дейін кедендік бақылауда болады.
Кодекстің 287-бабы 10-тармағының 3) тармақшасында егер ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлар Кодекстің 285-бабы 1-тармағының 5) тармақшасына сәйкес тұтынылса, онда мұндай тауарларға қатысты ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуы тауарларды орналастырмай-ақ, тауарларды орналастырмай, ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуын аяқтау қағидаларына сәйкес кедендік рәсімдерге тауарларды орналастырмай аяқталады деп көзделген бұйрықпен бекітілген кедендік рәсімдермен (бұдан әрі – аяқтау қағидалары).
Аяқтау қағидаларының 10-тармағында ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған тауарларға қатысты ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуын аяқтау ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылған тауарларға қатысты ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуын аяқтау туралы бірлескен акт негізінде жүзеге асырылатыны айқындалған.
«С» Компаниясы шағым мәтінінде техникалық ақау және компьютерден жекелеген деректерді жою себебінен деректердің аяқталуы туралы актіде болмаған бұзушылық фактісін мойындайды.
Бұл ретте «С» Компаниясы жылжымайтын мүлік объектісін салу кезінде екі ТД бойынша тауарларды тұтынуды растайтын құжаттарды ұсынған жоқ.
«С» Компаниясы тексеру жүргізу барысында да, апелляциялық шағымды қарау барысында да ЕКА кедендік рәсімінің шарттарына сәйкес тауарларды пайдалануды растайтын құжаттар ұсынбаған.
Кодекс 212-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес тауарларды кедендік рәсімге орналастырғаннан кейін сақталуға жататын мәлімделген кедендік рәсімге сәйкес тауарларды пайдалану шарттарын сақтау жөніндегі міндет декларантқа, сондай-ақ осы Кодекске сәйкес тауарларды пайдалану шарттарын бұзғаны үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болатын өзге де адамдарға жүктеледі мәлімделген кедендік рәсімге сәйкес.
Кодекс 288-бабының 1 және 4-тармақтарында ЕКА кедендік рәсімімен орналастырылатын (орналастырылған) шетелдік тауарларға қатысты кедендік әкелу баждарын, салықтарды, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарын төлеу жөніндегі міндет декларантта тауарларға арналған декларацияны кеден органы тіркеген сәттен бастап туындайды және ЕКА кедендік рәсімінің қолданылуы аяқталған кезде тоқтатылады деп көзделген осы кодекстің 287-бабымен.
Белгіленген мерзімдерде ЕКА кедендік рәсімінің аяқталмауын (Кодекстің 287 – бабы 1-тармағының 2) тармақшасы), сондай-ақ тауарларды пайдалану туралы растайтын құжаттарды ұсынбауды ескере отырып – «лаймстоун» ашық тас (көлденең кесумен)» тауарларға қатысты, кеден органының кедендік тексеру нәтижелері бойынша кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу заңды болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.
